Badania naukowe jest działalnością podejmowaną przez badaczy lub zespoły w celu rozwijania wiedzy, ustalania nowych twierdzeń, tez i definicji. Mogą one służyć odkrywaniu nieznanych zależności, podważaniu istniejących teorii, rozszerzaniu poprzednich prac lub ich aktualizacji ze względu na upływ czasu. W szerszym ujęciu obejmują cały proces od identyfikacji problemu po opracowanie materiałów, bez pisania i oceny pracy końcowej. Natomiast w węższym znaczeniu to konkretne czynności, takie jak zbieranie i analiza danych w kontakcie z rzeczywistością, by odpowiedzieć na sformułowane pytania lub zweryfikować hipotezy.

Rola badań w nauce

Badania pełnią fundamentalną funkcję w kreowaniu nowej wiedzy, zarówno statycznej (opisującej właściwości rzeczy), jak i dynamicznej (analizującej zmiany w rzeczywistości). Celem jest nie tylko poznanie, ale też ocena zjawisk i wyciąganie wniosków, co wspiera racjonalne decyzje w różnych dziedzinach.